“نه به پلاستیک” یک جریان جهانی است و باید به حرکتی جدی در دنیا تبدیل شود…
برای اولین بار در سال ۱۹۵۷ به عنوان ظروفی برای نگهداریهای ساندویچ استفاده شد، از سال ۱۹۷۰ به بعد جایگزین کیسههای کاغذی گردید و حالا پلاستیک به بخشی جدانشدنی از زندگی انسان تبدیل شده است؛ این روایت پلاستیک است، مادهای که به بلای جان محیط زیست و زمین تبدیل شده است.
گزارشهای مختلف نشان میدهد که سالانه ۳۰۰ میلیون تن پلاستیک در جهان مصرف و تولید میشوند که ۸ میلیون تن وارد اقیانوسها شده و پیامدهای مرگباری برای حیوانات دریایی به وجود میآورد. به طوری که با ادامه این روند مصرف پلاستیک در دنیا، تا سال ۲۰۵۰ تعداد مواد پلاستیکی موجود در دریاها از ماهیها بیشتر میشود.
آلودگی پلاستیک به یکی از مهمترین موضوعات زیستمحیطی تبدیل شده و سرعت تولید محصولات پلاستیکی به گونهای تصاعدی در حال رشد است.
به منظور پایهریزی فرهنگ ممنوعیت مصرف پلاستیک نیاز به اطلاعرسانی و تصویب قانون است.
قوانین ممنوعیت استفاده از پلاستیک در کشورهای مختلف متفاوت هستند، اما هدف آنها در کل یکسان است و آن هم محافظت از محیط زیست و کاهش آلودگی پلاستیکی در آن است. در زیر به بعضی از این قوانین اشاره می شود:
- ممنوعیت تولید، توزیع و استفاده از کیسههای پلاستیکی یکبار مصرف.
- ممنوعیت تولید، توزیع و استفاده از پلاستیکهایی که نمیتوانند بازیافت شوند.
- ممنوعیت تولید، توزیع و استفاده از محصولاتی که در بستهبندی خود از پلاستیک استفاده شده است.
- الزام به استفاده از پلاستیکهای بازیافتپذیر و زیستتخریبپذیر به جای پلاستیکهای معمولی.
- تنظیم قوانین برای جمعآوری و بازیافت پلاستیکها.
- تنظیم قیمتها برای پلاستیکهایی که نمیتوانند بازیافت شوند به صورتی که انگیزهای برای استفاده از پلاستیک بازیافتپذیر وجود داشته باشد.
۶۰ کشور جهان استفاده از کیسههای نایلونی را ممنوع و ۱۲۷ کشور سیاستهای سختگیرانه و مالیات سنگین برای استفاده از کیسههای پلاستیکی وضع کردند.
ممنوعیت استفاده از پلاستیک در کشورهای مختلف دنیا وجود دارد. در زیر تعدادی از این کشورها را ذکر میکنیم:
کنیا : فقیر اما پیشرو
در سال 2017، کنیا ممنوعیت تولید، توزیع و استفاده از کیسههای پلاستیکی را برای کیسههایی با ضخامت کمتر از 36 میکرون اعلام کرد.
سختگیرانهترین قانون درباره کاهش مصرف مواد پلاستیکی مربوط به کشور کنیاست، براساس قانونی که در اوت سال ۲۰۱۷ در این کشور مصوب شد هرگونه تولید، مصرف و فروش کیسههای پلاستیکی ۴ سال حبس و یا ۳۸هزار دلار جریمه به همراه دارد.
همین موضوع باعث شده است که شهروندان کنیا، از روشهای خلاقانهی مختلفی برای جایگزینی پلاستیک استفاده کنند.
روآندا؛ اولین کشوری که بیپلاستیک میشود.
شاید از دیدن اسم این کشور در این لیست متعجب شده باشید، اما بهتر است بدانید در سال ۲۰۰۸، قبل از آنکه بسیاری از کشورهای توسعهیافته دنیا بخواهند برای مصرف کیسههای پلاستیکی مالیات قرار بدهند، این کشور به طور کلی مصرف این نوع کیسهها را ممنوع کرد.
در این کشور اگر شما را با کیسه پلاستیکی ببینند، دستگیرتان میکنند و به ۶ ماه زندان محکوم میشوید. در پاسگاههای مرزی خودروی شما برای یافتن بستهبندی و کیسه پلاستیکی بازرسی میشود.
مصرف پلاستیک برای اعضای گروه تروریستی الشباب ممنوع!
اما شاید عجیبتر از روآندا، حضور نام گروه تروریستی الشباب در این فهرست باشد. آنها تابستان سال گذشته اعلام کردند که مصرف مواد پلاستیکی در مناطق تحت کنترل این گروه در سومالی ممنوع است چراکه پلاستیک پیامدهای مرگباری برای انسانها و حیوانات دارد. البته این گروه اعلام نکرد که جریمه مصرف پلاستیک در مناطق تحت کنترلشان چیست.
اندونزی: بطری پلاستیکی تحویل دهید، سوار اتوبوس شوید
کشور اندونزی هم برای رسیدن به اهداف خود درباره عدم مصرف پلاستیک در این کشور تا سال ۲۰۲۰ از روش متفاوت و خلاقانهای استفاده میکند. براساس قانونی که آبان سال گذشته در این کشور مصوب شد شما میتوانید با تحویل دادن ۱۰ لیوان و یا ۵ بطری پلاستیکی، بلیط اتوبوس تحویل بگیرید. درآمد به دست آمده در این روش هزینه توسعه حملونقل عمومی این کشور میشود.
ممنوعیت سختگیرانه در تایوان
کشور تایوان یکی از سرسختانهترین قوانین ممنوعسازی مصرف پلاستیک را دارد. این کشور قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ بهطور کامل از شر کیسههای پلاستیکی و تمام اقلام پلاستیکی یکبار مصرف مانند ظروف و لیوانهای نوشیدنی خلاص شود.
راهحل هندی
هند با نسوزاندن پلاستیک شروع کرد. در پایتخت این کشور از سال ۲۰۱۷هیچکس حق ندارد زبالههای پلاستیکی را بسوزاند. دهلینو با ۲۰ میلیون جمعیت یکی از بدترین هواها را در میان پایتختهای جهان دارد.
اگرچه هندیها کمتر از آمریکاییها پلاستیک مصرف میکنند ولی بیشترین زباله مدیریت نشده را تولید میکنند. مشکلات مربوط به زبالههای پلاستیکی در هند آنچنان وسعت گرفته است که مسئولان تصمیم گرفتهاند تا سال ۲۰۲۲ تمام پلاستیکهای یکبار مصرف را بهطور کلی در این کشور حذف کنند.
این ممنوعیت هماکنون در ۲۹ ایالت هند حاکم است. آگوست 2021، در شهر مومبایی هند، مصرف هرگونه کیسه پلاستیکی یکبار مصرف، نی، بطری آب، کارد و چنگال پلاستیکی بهطور کامل ممنوع اعلام شد و متخلفین با جریمه ۲۵ هزار روپیهای (۳۶۷دلار) و ۳ماه زندان مواجه میشوند. مکدونالد و استارباکس از نخستین متخلفینی بودند که این قانون برایشان اعمال شد
در فرانسه از ظروف پلاستیکی خبری نیست.
در سال ۲۰۱۶ فرانسه به اولین کشوری تبدیل شد که اعلام کرد از سال ۲۰۲۰ مصرف ظروف و لیوانهای پلاستیکی در این کشور به طور کلی ممنوع است. البته این قانون با اعتراضهای فراوانی از شرکتهای تولیدکننده مواد پلاستیکی روبرو شد، اعتراضهایی که بیفایده بودند.
و از یکم ژانویه 2022 قانون جدید ممنوعیت بستهبندی پلاستیکی برای اکثر میوهها و سبزیجات اجرایی شده است.
خیار، لیمو و پرتقال از جمله ۳۰ محصولی هستند که بستهبندی آنها در پلاستیک ممنوع شده است.
بستهبندیهای بزرگ و همچنین میوههای خرد شده یا فرآوری شده از این قانون مستثنی هستند.
کانادا:
در سال 2021، کانادا تصمیم گرفت که تا سال 2023 استفاده از کیسههای پلاستیکی یکبار مصرف را ممنوع کند.
دولت کانادا با صدور بیانیهای اعلام کرد که این قانون شامل ممنوعیت استفاده از کیسههای پلاستیکی خرید، ظروف غذاخوری (قاشق چنگال) نیهای پلاستیکی بازیافت میشود.
بر همین اساس هرگونه خرید و فروش این کالاها از دسامبر ۲۰۲۲ غیرقانونی خواهد بود. و فقط فروشندگان اجازه دارند اقلامی را که در انبار دارند به جای دیگری منتقل کنند.
غیرقانونی شدن تولید و واردات نیهای پلاستیکی انعطافپذیر(خم شونده) که همراه با بطریهای نوشیدنی بستهبندی شدهاند نیز از ژوئن ۲۰۲۳ و فروش آنها نیز از ژوئن ۲۰۲۴ اجرا میشود.
استارباکس؛ استفاده از نی ممنوع!
فروشگاههای زنجیرهای فروش قهوه استارباکس هم یکی از شرکتهایی است که در سالهای اخیر شروع به انجام اقدامات مختلفی ضد پلاستیک کرده است. این شرکت در سال ۲۰۱۸ متعهد شد که تا سال ۲۰۲۰ در تمام شعبههایش مصرف نیهای پلاستیکی را ممنوع کرده و به جای آن از نیهای تولید شده از مواد قابل بازیافت استفاده میکند.
در حال حاضر در اروپا، قانونهای ممنوعیت استفاده از پلاستیک به شدت متفاوت است و در سطح کشوری یا حتی ایالتی قابل تفاوت است. با این حال، در سال ۲۰۱۹، پارلمان اروپا قانونی را به تصویب رساند که تلاش میکند برای محدود کردن استفاده از محصولات پلاستیکی یکبار مصرف در اتحادیه اروپا، و حداکثر میزان زباله پلاستیکی در اقیانوسها و دریاها را کاهش دهد.
این قانون ممنوعیت برای چیزهایی مانند بشقابها، قاشقها، کیسههای خرید، لیوانهای یکبار مصرف و غیره را اعمال میکند. این قانون در سال ۲۰۲۱ به طور رسمی اعمال شد، و از این به بعد، کارخانجات پلاستیکی باید با مقررات جدید مطابقت کنند و به تدریج محصولات خود را با محصولاتی با کمترین تأثیر زیست محیطی جایگزین کنند.