مستربچ ماده ای گرانولی شکل است که از ترکیب پلیمر پایه با افزودنی ها یا رنگدانه های خاص ساخته می شود. این ترکیب آماده، هنگام فرآیند تولید به پلیمرهای خام اضافه می شود تا ویژگی هایی مثل رنگ، بهبود خواص فیزیکی و شیمیایی، یا حتی کاهش هزینه تمام شده محصول را ایجاد کند.
مستربچ ها در صنایع مختلف بسته بندی، تولید لوله و اتصالات، ساخت قطعات خودرو، لوازم خانگی، صنایع سیم و کابل و محصولات پلاستیکی گوناگون مورد استفاده قرار می گیرند. انواع مختلف مستربچ شامل مستربچ افرودنی، مستربچ پرکننده و… هستند.
اجزای مستربچ
مستربچ ها از سه جزء اصلی ساخته می شوند که شامل موارد زیر هستند:
1. پلیمر پایه: پایه اصلی مستربچ، پلیمرهایی مثل پلی اتیلن، پلی پروپیلن، پلی استایرن یا پلی کربنات هستند.
2. افزودنی یا رنگدانه: افزودنی هایی مانند پیگمنت ها (رنگدانه ها) یا مواد بهبود دهنده که باعث تغییر خواص پلیمر می شوند، به ترکیب اضافه می شوند.
3. عامل سازگار کننده: برای ترکیب بهتر افزودنی ها و رنگدانه ها با پلیمر، از عامل های سازگار کننده استفاده می شود. این مواد باعث می شوند افزودنی ها به طور یکنواخت در کل محصول پخش شوند و بهترین کارایی را داشته باشند.
انواع مستربچ
مستربچ انواع مختلفی دارد که هرکدام دارای کاربردهای گوناگونی است. مستربچ ها شامل موارد زیر هستند:
مستربچ افزودنی
مستربچ افزودنی نوعی ترکیب پلیمری است که با هدف بهبود یا تغییر ویژگیهای فنی و ظاهری محصول نهایی به فرایند تولید اضافه میشود. در این نوع مستربچ به جای رنگدانه یا مواد پرکننده، از افزودنی های شیمیایی خاص استفاده می شود که هرکدام عملکرد متفاوتی دارند. این افزودنی ها می توانند خواصی مثل ضد باکتری شدن، افزایش مقاومت به اشعه UV، کاهش الکتریسیته ساکن، افزایش لغزندگی سطح، براق شدن محصول و حتی مقاوم شدن در برابر شعله را به محصول نهایی بدهند.
مستربچ افزودنی خود شامل انواع زیر است:
مستربچ آنتی باکتریال
با توجه به استفاده گسترده پلیمرها در صنایع غذایی، بهداشتی و نساجی، مستربچ آنتی باکتریال در کنترل رشد باکتری و میکروارگانیسمها در محصولات پلاستیکی اهمیت زیادی دارد. مستربچ آنتی باکتریال با استفاده از نانوذرات نقره و اکسیدهای فلزی مانع رشد و تکثیر میکروارگانیسمها میشود و سلامت مصرفکننده را تضمین میکند.
کاربرد مستربچ آنتی باکتریال
-
بستهبندی مواد غذایی و دارویی
-
ظروف نگهداری مواد غذایی
-
الیاف نساجی و منسوجات بیمارستانی
-
لوازم پزشکی و بهداشتی
مستربچ ضد بخار
وجود بخار آب و شبنم بر روی فیلمهای گلخانهای یا بستهبندی میتواند باعث آسیب به محصول و حتی افت کیفیت ظاهری شود. مستربچ ضد بخار با جلوگیری از تشکیل قطرات ریز آب بر روی سطح محصول، از ایجاد بخار و مه گرفتگی جلوگیری میکند و شفافیت محصول را حفظ میکند.
کاربردهای مستربچ ضدبخار
-
فیلم های گلخانه ای
-
فیلم های بسته بندی مواد غذایی
-
پوشش های محافظتی
مستربچ لیز کننده
چسبندگی میان سطوح پلاستیکی میتواند در خط تولید باعث کاهش سرعت و مشکلات مکانیکی شود. مستربچ لیزکننده باعث ایجاد یک لایه نازک و لغزنده روی سطح محصول می شود تا محصول به راحتی از قالب جدا شود یا هنگام رول شدن دچار چسبندگی نشود.
کاربرد مستربچ لیزکننده
-
فیلمهای پلی اتیلنی و پلی پروپیلنی
-
سلفونها و نایلونهای بستهبندی
-
قطعات تزریقی
مستربچ براق کننده
ظاهر و زیبایی محصول نهایی برای بسیاری از مصرفکنندگان اهمیت دارد. مستربچهای براقکننده با ایجاد یک لایه درخشان و صیقلی روی سطح محصول، باعث بهبود ظاهر آن میشوند. این مستربچ با جذب اشعه ماورای بنفش و بازتاب نور آبی در طیف مرئی، درخشش و جلای خاصی به محصول میدهد.
کاربرد مستربچ براق کننده
-
فیلمهای چندلایه شفاف
-
بستهبندی مواد غذایی
-
تجهیزات پزشکی
-
وسایل تزئینی پلاستیکی
مستربچ آنتی یو وی (ضد اشعه فرابنفش)
پلاستیک ها در برابر نور خورشید آسیب می بینند و خاصیت های فیزیکی خود را از دست می دهند. مستربچ آنتی یو وی با جلوگیری از تخریب پلیمر توسط اشعه فرابنفش، باعث افزایش دوام محصول در فضای باز می شود.
مستربچ آنتی استاتیک
برای جلوگیری از ایجاد الکتریسیته ساکن در محصولات پلیمری استفاده می شود. این مستربچ مانع جذب گرد و غبار و همچنین مشکلاتی مثل جرقه زدن یا آتش سوزی در حین تولید می شود.
مستربچ شفاف کننده
در پلیمرهایی مانند پلی پروپیلن، وجود ساختار بلوری مانع عبور نور و باعث کدری محصول می شود. مستربچ شفاف کننده با تغییر ساختار بلورهای داخلی، باعث عبور بهتر نور و افزایش شفافیت محصول می گردد.
کاربردها:
-
ظروف بستهبندی شفاف
-
فیلمهای شفاف
-
محصولات تزریقی شفاف
مستربچ ضد حریق
پلاستیکها به طور ذاتی قابل اشتعال هستند و در بسیاری از صنایع باید در برابر شعله مقاوم شوند. مستربچهای ضد حریق یا تاخیرانداز شعله با افزودن ترکیبات خاص به پلیمر، قابلیت اشتعال آن را کاهش داده و گسترش آتش را کنترل میکنند.
کاربرد مستربچ ضد حریق
-
قطعات خودرو
-
تجهیزات برقی و الکترونیکی
-
لوازم خانگی
-
قطعات ساختمانی و مبلمان
مستربچ رنگی
مستربچ های رنگی ترکیبی از رنگدانه ها (پیگمنت ها) با پلیمر پایه هستند و وظیفه اصلی آن ها ایجاد رنگ دلخواه در محصول نهایی است. با استفاده از این مستربچ ها، تولیدکنندگان می توانند طیف گسترده ای از رنگ ها را در محصولات خود داشته باشند؛ بدون اینکه نیاز به استفاده مستقیم از رنگدانه های پودری باشد؛ زیرا کنترل و ترکیب آن ها سخت تر است.
مهمترین ویژگی های مستربچ رنگی
-
ایجاد رنگ یکنواخت و پایدار در محصول
-
افزایش مقاومت محصول در برابر نور خورشید و تغییر رنگ
-
حفظ کیفیت رنگ در برابر حرارت، رطوبت و عوامل محیطی
این مستربچ در تولید قطعات تزریقی، محصولات بسته بندی، لوازم خانگی و قطعات خودرو استفاده می شود.
مستربچ پرکننده
مستربچ های پرکننده (یا فیلر مستربچ) با هدف کاهش هزینه تمامشده تولید و بهینه کردن خواص فیزیکی به محصول اضافه میشوند. این مستربچ ها حاوی مواد معدنی مثل کربنات کلسیم یا تالک هستند که ضمن کاهش مصرف پلیمر خام، ویژگی هایی مثل افزایش مقاومت ضربه ای، کاهش جمع شدگی و حتی بهبود قابلیت چاپ پذیری محصول را ایجاد می کنند.
کاربردهای مهم مستربچ پرکننده شامل موارد زیر است:
-
تولید فیلم و ورق های پلاستیکی
-
کیسههای حمل بار
-
محصولات بستهبندی و ساک های پلاستیکی
-
بهبود خاصیت ضدچسبندگی و کاغذی شدن فیلم های پلی اتیلنی
نتیجه گیری
مستربچ ها نقش مهمی در بهبود کیفیت، کاهش هزینه و افزایش زیبایی محصولات پلیمری دارند. شناخت انواع مستربچ و کاربردهای آنها می تواند به تولیدکنندگان کمک کند محصولاتی با کیفیت تر و ماندگارتر تولید کنند. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا خرید مستربچ مناسب، می توانید از تاب نانو اقدام کنید.