لباسهای بازیافتی از پلاستیک: راهکاری پایدار برای مد و پوشاک
افزایش روزافزون تعداد پلاستیک های استفاده نشده که به عنوان زباله های جامد پلاستیکی نیز شناخته می شود، به یک نگرانی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه و یکی از چالشهای عمده جامعه جهانی تبدیل شده است.
امروزه تنها 9 درصد از کل پلاستیک دورریز، مورد استفاده مجدد (بازیافت) قرار می گیرد 19 درصد آن سوزانده شده و مابقی به جایگاههای دفن زباله یا بدتر از آن به اقیانوس ها ختم می شوند.

زباله های پلاستیکی با ساخت پلیمرهای مصنوعی در سال 1940 شروع به وجود کردند. پلاستیک ها بخشی از پلیمرهای مصنوعی را تشکیل می دهند که به پلاستیک های گرمانرم و ترموست تقسیم می شوند.
وجود اتم های کربن منجر به پلاستیک های غیرقابل تجزیه زیستی می شود، بنابراین زباله های پلاستیکی بیشتر تحت تأثیر الیاف مصنوعی هستند که زیست تخریب پذیر نمی باشند . پلی اتیلن ترفتالات (PET)، پلی استایرن (PS)، پلی اتیلن با چگالی بالا (HDPE) و پلی پروپیلن (PP) نمونه هایی از الیاف مصنوعی هستند.
مقررات قانونی جدید کشورها را به بازیافت زباله تشویق می کند تا آلودگی زیست محیطی ناشی از زباله های پلاستیکی و مسائل مالی را به حداقل برساند.

بیشتر فلزات، شیشه و روزنامه ها به طور سنتی بازیافت می شدند، که این امر منجر به کاهش ضایعات ناشی از این کالاها شده است. آمارها نشان می دهد که کشورهای اروپایی شرکت هایی تأسیس کرده اند که تقریباً 20 درصد زباله های پلاستیکی را جمع آوری و بازیافت می کنند.در آلمان، بیش از 70 درصد زباله های پلاستیکی جمع آوری و بازیافت می شوند.
زبالههای پلاستیکی در دانمارک یا جمعآوری، بازیافت و به صورت محلی استفاده میشوند یا برای بازیافت به کشورهای دیگر صادر میشوند.
مسائل مربوط به سلامت انسان، دفن زباله و ردپای کربن نمونه هایی از اثرات زیست محیطی هستند. فرآیندهای بازیافت در مقایسه با سوزاندن و دفن زباله سودمندتر هستند. همچنین بازیافت به عنوان روشی برای پردازش مجدد و استفاده مجدد از محصول ، تعریف شده است.

از مزایای بازیافت زباله می توان به به حداقل رساندن زباله های جامد شهری، تولید محصولات خام جدید، در دسترس بودن مواد اولیه به وفور و ایجاد شغل جدید و همچنین توسعه بازارهای جدید اشاره کرد.
بازیافت پلاستیک از استفاده از محصولات مبتنی بر سوخت فسیلی جلوگیری می کند، علاوه بر این، باعث کاهش انتشار اکسیدهای نیتروژن، دی اکسید کربن و دی اکسید گوگرد می شود.
در صورت بازیافتِ درصد بیشتری از زباله های پلاستیکی، تولید گازهای گلخانه ای مانند دی اکسید کربن، متان، بخار آب و کلروفلوئوروکربن ها کاهش می یابد.
در زمینه بازیافت، صنعت مد و پوشاک بر استفاده از متدهای پایدار تمرکز کرده اند. یکی از راهکارهای جدید در این حوزه، تولید لباسهای بازیافتی از پلاستیک است.

این لباسها همگام با تلاش برای کاهش آلودگی محیط زیست و محرومیت منابع طبیعی، از طریق بازیافت پلاستیکها به کار گرفته میشوند.
لباسهای بازیافتی از پلاستیک، با استفاده از مواد خام حاصل از بازیافت پلاستیک، تهیه شده و میتوانند در انواع مختلف شامل تیشرتها، شلوارها، پالتوها و حتی لباسهای مجلسی باشند. استفاده از پلاستیک بازیافتی به معنای کاهش استفاده از منابع طبیعی است.
لباسهای بازیافتی از پلاستیک ویژگیهای بسیار مثبتی دارند. آنها معمولاً سبک، مقاوم در برابر آب و رطوبت، قابل شستشو و دارای عمر طولانی هستند. این لباسها همچنین میتوانند برخی از مسائل اجتماعی نیز را حل کنند، مانند اشتغال آفرینی در صنعت بازیافت و کاهش میزان پلاستیکهای زباله در محیط زندگی ما.

گام به گام از پلاستیک تا لباس
فرایند تولید لباسهای بازیافتی از پلاستیک از مراحل زیر تشکیل میشود:
1. جمعآوری پلاستیک بازیافتی: ابتدا، پلاستیکهای بازیافتی جمعآوری میشوند. این پلاستیکها ممکن است از منابع مختلفی مانند ظروف پلاستیکی، بطریها، فیلمهای پلاستیکی و غیره باشند. جمعآوری میتواند به صورت جداگانه از سایر ضایعات بازیافتی یا در قالب یک سامانه جمعآوری منظم صورت گیرد.

2. جداسازی و طبقهبندی: پس از جمعآوری، پلاستیکها جداسازی و طبقهبندی میشوند. این مرحله شامل جداسازی پلاستیکهای مختلف بر اساس نوع و خصوصیات آنها است . برای مثال، پلاستیکها میتوانند بر اساس نوع پلیاتیلن (PET)، پلیوینیل کلراید (PVC)، پلیپروپیلن (PP) و غیره دستهبندی شوند.
3. خرد کردن و شستشو: پلاستیکها جداگانه برای بهبود فرآیند بازیافت خرد میشوند. این مرحله به منظور کاهش اندازه پلاستیک و ایجاد سطحی مناسب برای شستشو است. پس از خرد کردن، پلاستیکها شستشو میشوند تا آلودگیها و ذرات خارجی آنها از بین برود.
4. ذوب : پس از شستشو، پلاستیکها دریک فرآیند ذوب قرار میگیرند. در این مرحله، پلاستیکها به درجه حرارتی بالا میرسند تا بتوانند به شکل مورد نظر تبدیل شوند.در این فرآیند، ممکن است افزودنیها و رنگهای موردنیاز نیز به پلاستیک اضافه شوند.
از جمله افزودنی هایی که میتوان در این مرحله به پلاستیک اضافه نمود، مستربچ آنتی باکتریال است که جهت ایجاد خواص ضدباکتریایی، ضدقارچی و جلوگیری از رشد باکتری های گرم مثبت و گرم منفی و همچنین از بین بردن بوی بد احتمالی مورداستفاده قرار میگیرد.
و همینطور بدلیل کاهش خاصیتهای فیزیکی در پلیمرهای بازیافتی میتوان از مستربچ بهبود خواص مکانیکی برای ایجاد خواص بهتر در کشش، خمش ، فشار و ضربه استفاده کرد.
5. فرآیند تولید نخ و پارچه: پلاستیک های ذوب شده اکسترود شده و به نخ نرم تغییر شکل میدهند. نخ ها ریسیده شده و به صورت رول های پارچه ای بافته می شود.
6. فرآیند تولید لباس: پس از تولید پارچه های بازیافتی ، وارد مرحله تولید لباس میشویم ، این مرحله شامل برش ، دوخت و آماده سازی لباسها به شکل نهایی، جهت عرضه به بازار میباشد.

به طور کلی، لباسهای بازیافتی از پلاستیک میتوانند به عنوان یک راهکار پایدار و متجدد برای کاهش آلودگی محیط زیست و مصرف منابع طبیعی مورد استفاده قرار گیرند.
استفاده از لباسهای بازیافتی نسبت به لباسهای جدید دارای مزایای زیادی است. در زیر تعدادی از این مزایا را بررسی میکنیم:
1. کاهش استفاده از منابع طبیعی: تولید لباسهای جدید نیازمند استفاده از منابع طبیعی گرانبها مانند نخ، پنبه و آب برای رشد محصولات کشاورزی است. با استفاده از لباسهای بازیافتی، نیاز به استفاده از این منابع کاهش مییابد و میتوان محیط زیست را حفظ کرد.
2. کاهش ضایعات: با بازیافت پلاستیک و تبدیل آن به لباسهای جدید، میزان ضایعات پلاستیکی کاهش مییابد و اثرات مخرب آنها بر محیط زیست کاهش مییابد.
3. صرفهجویی در انرژی: تولید لباسهای جدید نیازمند مصرف انرژی بالا است. از جمله انرژی مورد نیاز برای رشد محصولات کشاورزی، تولید نخ و پارچه، حمل و نقل و فرآیندهای تولید. با استفاده از لباسهای بازیافتی، میتوان مصرف انرژی را به طور قابل توجهی کاهش داد و به صرفهجویی انرژی کمک کرد.
4. کاهش آلودگی هوا و آب: فرایند تولید لباسهای جدید ممکن است باعث آلودگی هوا و آب شود. از طرفی، با استفاده از لباسهای بازیافتی، مقدار آلایندهها و آلودگیهای مرتبط با فرآیند تولید را کاهش میدهیم و به حفظ کیفیت هوا و آب کمک میکنیم.

در حال حاضر، بسیاری از برندها و شرکتها در سراسر جهان در زمینه تولید لباسهای بازیافتی فعالیت میکنند. در زیر، چند برند معروف در این حوزه را ذکر میکنم:
1- Girlfriend Collective : این برند تولیدکننده لباس های ورزشی و لباس های راحتی است که پلاستیک بازیافتی را از تایوان تهیه کرده و از یک کارخانه دارای گواهی SA8000 در ویتنام برای تولید لباس های خود استفاده می کنند.
لباسهای این شرکت از مواد بازیافتی مانند بطریهای آب ، تورهای ماهیگیری ، ضایعات پارچه و سایر زبالهها تولید میشونداین شرکت تولیدکننده لباسهای ورزشی، لباس شنا، کیف، جوراب و … میباشد.

2- Patagonia : یک برند آمریکایی است که در تولید لباسهای بازیافتی و پایدار فعالیت دارد. آنها از مواد بازیافتی مانند پلیاستر بازیافتی و نایلون بازیافتی برای تولید لباسهای خود استفاده میکنند.
این برند فروش لباس های ساخته شده از بطری های پلاستیکی بازیافتی را از سال 1993 آغاز کرد محصولات این برند شامل ژاکت های ضد آب ساخته شده از 100٪ پلی استر بازیافتی، پولارهای سبک وزن از نایلون بازیافتی و کت های پلاستیکی بازیافتی اقیانوسی شوند.

3- ADAY : برند ADAY یک برند مد آمریکای است که در سال 2015 تاسیس شد. دفتر مرکزی این برنددر شهر نیویورک قراردارد. این برند با تمرکز بر طراحی لباس های مینیمالیستی و پایدار شناخته شده و محصولات خود را با استفاده از مواد سازگار با محیط زیست و بازیافتی تولید می کند.
آنها از پلی استر بازیافتی حاصل از بطری های PET ،برای تولید لباس های خود استفاده می کنند. پیراهنها، بلوزها، شلوارها و تاپهای این برند مناسب برای استفاده در هر موقعیتی می باشد.

4- tentree : یک برند لباس است که در سال 2012 در کانادا تاسیس شد. دفتر مرکزی آن در ونکوور، بریتیش کلمبیا قرار دارد. این برند به ازای هر لباسی که میفروشد ده درخت می کارد.
محصولات تولیدی این شرکت از پلی استرهای بازیافتی میباشند. شامل تی شرت، هودی، گرمکن، ژاکت، شلوار، ژاکت و لباس زیر.،کلاه ، کوله پشتی و … میشود.

این فقط چند نمونه از برندهایی هستند که در زمینه تولید لباسهای بازیافتی فعالیت میکنند. بسیاری از برندها و شرکتهای دیگر نیز در این حوزه فعالیت میکنند و محصولات متنوعی را ارائه میدهند.